Kasztelanowa Katarzyna z Potockich Kossakowska

Historie  i  anegdoty



Z ogromną przyjemnością przekazujemy czytelnikowi kolejną pozycję znakomitego, i całkiem niesłusznie popadłego w niepamięć autora książki "Mały książę na Rusi i jego stolica Krystynopol" – Jana Czerneckiego. Pod jego piórem same w sobie zajmujące historie i anegdoty związane z barwną postacią Kasztelanowej Katarzyny z Potockich Kossakowskiej nabierają dodatkowej mocy i waloru. Zbyt dużo – okazuje się – mamy do nadrobienia z polskiej historii i polskiej literatury.

To takich niesłusznie zapomnianych fenomenów należy postać Kasztelanowej – osobą swą tak bardzo wypełniającą salony magnaterii upadającej Pierwszej Rzeczypospolitej – ale po pierwsze pozostawiająca po sobie niezwykle ciekawe anegdoty, jakże barwnie i przewrotnie kreślące obraz magnackiego dworu przełomu XVIII i XIX wieków.

I po równi zapomnianego jak i znakomitego fotografa, badacza i literata – Jana Czarneckiego, który – sam będąc kresowym dziedzicem – doskonale odczytał wszelkie półtony i niuanse niedostępne uszom współczesnych, dla których świat magnaterii i Kresów to już „zamierzchła i odeszła przeszłość”.

Książkę uzupełnia kolekcja znakomitych akwarel ilustrujących przepych końca magnackiej epoki Kasztelanowej Katarzyny z Potockich Kossakowskiej – widoki i wnętrza Pałacu w Wilanowie gdzie częstokroć bywała w gościach swej jakże rozgałęzionej rodziny. Akwareli – jak się okazuje – utraconych w czasie II wojny światowej, mamy nadzieję poprzez druk książki nie bezpowrotnie. Książka niezwykle cenna i potrzebna, szczególnie w dniach obchodzenia Wielkiego Jubileuszu Odzyskania Narodowej Niepodległości. Potrzebna szczególnie młodemu odbiorcy, który o I Rzeczypospolitej ma coraz bardziej mgliste wyobrażenie, a dla którego właśnie anegdotą i humorem najłatwiej będzie dotrzeć.

Jakże mi wśród nich zabrzmiała znajomo i bardzo współcześnie owa wyborna uwaga Pani Kasztelanowej:

Jadąc na spacer w jednej karecie z gubernatorem – kasztelanowa spostrzegła na ulicy dwóch razem żebraków: Polaka i Niemca. Zawołała kamerdynera i rozkazała mu, aby Polakowi dał jałmużny złoty, a Niemcowi dukata.

Posłyszawszy to gubernator, spytał o przyczynę takiej w jałmużnie różnicy, z czego mu się kasztelanowa wytłumaczyła:

Polak do śmierci przeznaczony jest na nędzę, trzeba mu będzie często po złotówce dawać, a Niemcy się u nas prędko wzbogacają, drugi raz by już może nie wziął jałmużny, a jak wkrótce konsyliarzem zostanie, to mi to będzie pamiętał.

Gubernator pożałował pewnie swej niewczesnej ciekawości.


Obwoluta książki autorstwa Witolda Chomicza


Dane wydawnicze:


Tytuł: Kasztelanowa Katarzyna z Potockich Kossakowska. Historie i anegdoty
Autor: Jan Czernecki
Wydawnictwo: Fundacja ARS RESTITUTA
Rok wydania: 2019
Oprawa: twarda, obwoluta
Liczba stron: 384
Format: 17.6 x 25.0 cm (B4)
Numer ISBN: 978-83-9485-292-4
Kod paskowy (EAN): 9788394852924
34 ilustracji w tym zaginiona kolekcja 10 prac Wincentego Kasprzyckiego i 2 nigdy dotąd nie publikowane obrazy Jacka Malczewskiego.


Egzemplarz roboczy książki z 1939 roku przygotowany przez Jana Czerneckiego